1
ik beeld me in dat ik een tafel ben want dat metafoort wel lekker
bij benadering heb ik vier poten
is mijn huid van hout sta ik midden in de keuken
gebukt onder de afwas van gisteren
2
ik herinner me hoe er in me gekerfd werd
hoe in mijn nerven de echtheid
goed weggestopt vooral niet gevonden wilde worden
hoe er trage druppels hars uit mijn poriën liepen
als herinneringen aan tranen
een poging me te uiten in de kiem gesmoord
3
een tafel buigt voor niemand
op dezelfde manier buig ik voor niemand
behalve onder de afwas dan
4
dit gedicht gaat niet over een stoel
het gaat over een tafel
en het gaat over het lyrisch ik van het gedicht
dat zich inbeeldt dat hij/zij/hen een tafel is
5
door te benoemen dat dit gedicht niet over een stoel gaat
gaat dit gedicht als bij toeval juist wel over een stoel kijk maar uit
voor je het weet heb je een heel meubilair in de keuken staan
6
dit gedicht gaat over grote poëtische thema’s
zoals eenzaamheid, trauma, trots,
verzuimde huishoudelijke werkzaamheden,
maar meer dan dat alles gaat het over een tafel
7
dit gedicht gaat over een tafel
dit gedicht gaat over dit gedicht
dit gedicht gaat
ik ben verdwaald al mijn vrienden eerst waren ze er nog
nu zijn ze datapunten in een rekenmodel
een statistische sterrenhemel waaraan ik dans
met heksen en verandermanagers
de tijd is rijp om knopen door te hakken
om grote nutteloze dingen in het landschap te plaatsen
een brug van niets naar nergens een nieuwe taal
die plakt als warm asfalt
dit gedicht is een polonaise van letters
dit gedicht is verspilde moeite en daarom kwetsbaar
voor bezuinigingen en reorganisaties
ik wil een procesketen waarin ik mezelf kwijt kan raken
een integraal onderdeel van de stikstofkringloop
worden wie ik ben: een voedingsbodem
1
geef ons onduidelijke ruimtelijke ordening
een stad die opdoemt uit het straatbeeld
spontane vergisting in de etalages
ik wil een nieuw pastoraal contract
de lijsterbessen kunnen plukken langs de polderbaan
zodat alles zichzelf voortdurend onteigent
laten we verkeersregels schrijven voor vrachtvliegtuigen
met woorden die branden als kreupelhout en kerosine
terugkeren in het samengebalde polderland
de zon is onverbloemd is de grote gelijkmaker
schijnt even fel bij de buren en zo onpartijdig wil ik worden
zo open dat ik mijn huid kan horen fluisteren
2
mijn huid is een fictie een afgesproken grens
vastgesteld door humanisten sindsdien niet geamendeerd
waar ik stop begint het openbaar domein
ze hebben het middeneiland van de rotonde
verpacht aan een tuincentrum en ook ik
word door onzichtbare handelingen ingeperkt
mijn cellen polderen
een lekkend lichaam bijeen
waar ik me niet scheer daar woeker ik
ik maai het gras betuig hiermee mijn instemming
met de stand van zaken ik toon hiermee de buren
een voorzichtig en redelijk persoon
3
ik draag mijn kleren aan de buitenkant
ik draag wat anderen van mij vinden
aan de buitenkant een doorzichtige ochtendjas
een negatieve ruimte in het afgeladen stadslandschap
opgetrokken uit klei en vastgelegd in omgevingsvisies
elke winkelruit probeert een beeld van me te vormen
de één vertelt me wie ik zou moeten willen zijn
de ander laat zacht blauw licht door
ondanks deze verschillen zie ik ongeveer hetzelfde
er zitten kleine stukjes terracotta in mijn haar
uit tijdperken die ik me niet herinner
verderop ontbreken de wegmarkeringen
4
denkend aan de fysieke leefomgeving zie ik cultuurlandschappen
honderden losse lichamen die elkaar niet raken althans
niet inwendig niet op plekken waar het ertoe doet
elke bestemming is een enkelband
top-down bodembedekkend geordend
opgesloten land dat smeekt om braak te worden
ik wil een boomspiegel zijn een opening in de heg
waardoor iets onverwachts naar binnen sijpelt
een puzzel waarvan ieder stukje twijfelt
ik lig op mijn rug op een bodemgevoelige locatie
zie de stuurloze wolken vastberaden langsvaren
een chaotische structuur waarin alles nog kan
5
ik verorden mezelf een leefgebied
elke keuze die ik maak is een ingreep elke keuze
kan tot beleid worden verheven
ik ben ongecoördineerd dat wil zeggen
niet onroerend niet landgebonden
toch aanwijsbaar een ingezetene
waar meander ik nog niet genoeg?
waar kan ik mezelf
de ander oogluikend toelaten?
een afgebakende definitie van de fysieke leefomgeving is er niet
wel zijn er rooilijnen om achter te schuilen
ik matchte op bumble met een astrofysicus.
ik vroeg hem naar de bekende weg, het eind
van het universum en of ze daar ook zo
in zichzelf gekeerd zijn. toen hij begon over
neutrino’s, quasars, protoplanetaire schijven,
verdween ik langzaam in de achtergrondstraling.
buiten beeld spande ik associatieve ruimtes op,
hing ik zingend de sterren terug aan de hemel.
begrijp je me wel, vroeg hij. jou niet nee, dacht ik.
maar wel dat de wereld zichzelf niet begrijpt
in collegezalen, maar ‘s ochtends, wanneer ik,
slaap nog in de ogen, mezelf terugvind in de spiegel.
1
ik wrijf de polderblindheid uit mijn ogen
duw de stapelwolken opzij
mijn blik trekt met passer-precisie een horizon om zich heen
elk kijken is constructie
iedereen wordt vastgelegd door zijn eigen gezichtspunt maar
deze ene horizon hoort bij mij
mijn blikveld wordt alleen door haar begrensd
buizerds hangen als landmeters boven het veld
mijn horizon vertrouwt mij de volgende dingen toe
een maaiveld
een ontwikkelde rol prikkeldraad
een aquarel van akkergrond waaruit langzaam het water wegloopt
een ontvangstcomité van knotwilgen maar
niet hun wortels. niet hun eeuwige drang naar boven
die blijven zorgvuldig ondergronds
2
en ondergronds loopt alles in elkaar over
semi-permeabele membranen. een constante stroom aan informatie
celkernen die versmelten. om geboren te worden
moeten eerst alle barrières opgetrokken worden
en elke ontmoeting is entropie. elke ontmoeting is een lachspiegel
waarin we de ander herkennen als een gek deel van onszelf
als we ver genoeg inzoomen zien we de verschillen niet meer
3
ik kom boven. stap een trein in. ga een verbintenis aan met een coupé
ik word onderdeel van een bestemming. een kopstation. een hoofdplaats
we kijken allemaal uit een ander raam
maar wat we zien vermengt zich. wordt vastgelegd
verenigt zich tot een landschap dat wakker wordt
dat kijkt met de ogen van een jong universum
dat zichzelf terugvindt in de blikken van reizigers
pas op het eindstation worden we ontbonden
4
het licht is verkaveld. verdeeld in kwanta
alle ruimte is uitgedijd. de ruimte tussen mijn vingertoppen
de ruimte die rammelt tussen de bielzen
de blauwe ruimte tussen de wolken
de glazen ruimte tussen mijn pupil en mijn netvlies
de spanning tussen de bovenleiding en de rails
en elk kijken is caleidoscopisch
elk kijken is een gevecht tegen de sluitertijd. de sluitertijd
wacht voor niemand. wanneer ik knipper ben ik er even niet
5
tot die tijd verblijf ik. kijk ik uit het raam
dans ik met het licht. vrolijk licht!
dat danst tussen de aderen en de bladeren
dat danst over het spiegelend wateroppervlak van de sloot
dat danst met inkt en bladgroenkorrels
dat danst omdat alles al vastligt omdat zelfs danspassen definitief zijn
dat danst met de wolken
dat danst met de wolken
dat danst met de wolken
Dit gedicht schreef ik bij de korte film Abiding van Ugo Petronin. Samen waren ze te zien als installatie met beeld en geluid tijdens de Nijmeegse Kunstnacht 2023 (Proces-Verbaal/GoShort).
ik kijk uit het raam als alles eindigt
als alles domweg opnieuw begint
ik interpreteer dit als een teken en besluit meteen
om per ongeluk in slaap te vallen op de bank
ik droom van een wereld die zich binnenstebuiten keert
die zich leeg en schoon schudt als een populier
witte pluisjes bedekken de vloer als een dun laagje sneeuw
als ik wakker word trek ik mijn schoenen aan
kijk ik of mijn vrienden er nog zijn
of ze zich te kennen geven op het scherm
Thijs is aan het typen goddank hij typt dus hij bestaat
een vluchtig soort bestaan als een paardebloem
het is maar goed dat ik aan hem denk
dat de optrekkende mist hem niet heeft meegenomen
het verleden is een slecht zittend kledingstuk.
ik vermaak me. draai overuren. torn aan alles wat los zit.
ik beeld me in dat ik me alles herinner.
ik was een dikkopje denk ik. een nachtvlinder in een buik.
zelfs op het droge bleef ik fladderen.
ze gaven me een plakkerige naam.
productief als een larve. ik spin alles bij elkaar.
ik ben de jaren tachtig. ik ben de twintigste eeuw.
in zekere zin ben ik mijn eigen moeder.
pas als ik mezelf aantrek, zie ik in de spiegel
een slecht afgehecht geheel. zie ik de laatste losse draden
vertwijfeld weggestopt onder mijn navel.
Dit gedicht stond in 2023 in de top 100 van de Gedichtenwedstrijd.
ik wil een werkvloer zonder geluiddempende vloerbedekking.
ik wil de afgrond horen gapen aan de rand van mijn bed.
ik ben duizend jaar oud en nog steeds staar ik me scheel
op tradities, dialectisch denken, als een sinterklaas zonder gezicht.
tijdens de ontruimingsoefening maak ik een selfie met mijn
afdelingshoofd. eendgezicht. verstoorde arbeidsrelaties.
ik zie heus wel de postbodes. hoe meetbaar alles is en hoe
voldongen. maar ik ben afgemat als een nat kalf. ik heb geleerd
uitzichtloos te vertrouwen op de narcistische monsters in de hoek
van mijn slaapkamer, die eigenlijk diep van binnen zitten en zich
vertakken uit mijn ruggengraat. worteltrekken is een werkwoord.
vertel me wat er overblijft als we de loszittende stukken ondervloer
wegschuiven. als we overslaan wat de loopbaancoach zegt.
als we de hemelbanen aannemen die ons het beste passen,
empathisch gedrag vertonen, niet voor een vast uurtarief,
maar gewoon, omdat gevoelens vrij zijn en smeerbaar als sojaboter.
omdat iedereen hun binnenkant versierd en beveiligd heeft
met alarmbellen en zwaailichten. omdat de disco daar buiten is.
deze ruimte is mij toebedeeld
onder in beeld is mijn naam te zien, mijn functie
mijn plek in de voedselketen
dit kader waar ik doorheen kijk
lijkt een opening, maar is gemaakt
om mensen te beschermen
zodat ze op afstand blijven
er verschijnt een man in beeld
ik zwaai naar hem met grote zware handen
maar ik hoor hem niet
stond waarschijnlijk op mute
de eerste levensbehoefte van mensachtigen
is iets te hebben om naar uit te kijken
ik zie ze komen en gaan
een doorlopende stroom van schaduwen
waarin ik vormen ontwaar
menselijke gestalten, althans ik zie
ze hebben handen zoals ik
en ze hebben afgesproken
dieren zijn niet in staat een eigen wil kenbaar te maken
zijn niet in staat om toestemming te geven
de meeste dieren
zijn niet in staat om angst te hebben voor de angst
ik beklim geen torens
nog steeds drink ik geen vruchtensap
ik blijf in mijn omheining, blijf wachten
tot het hek vanzelf open gaat
Hallo. Wij zijn een wolk.
We willen u behoeden voor kleine ongemakken.
Vanuit uw warme binnenkant kijken wij u aan.
We hebben namen en rugnummers,
verschuilen ons achter geheime
handdrukken en hypertextprotocollen.
In het transparante pashok
kunt u zich een nieuwe blik aanmeten.
We feliciteren u alvast met uw nieuwe identiteit.
Uw identiteit is ons dierbaar.
Uw identiteit is verborgen
tussen de raakvlakken
van elliptische curven.
Uw identiteit blijft stralen, was na was.
Uw identiteit is vorige week dinsdag vergeten uit te checken.
Uw identiteit is vluchtig. Draag
daarom de bijgeleverde plaksnor
en fingeer uw vingerafdrukken.
Op uw pasfoto bent u net buiten beeld.
Uw contouren vereisen een nulmeting.
Kom daarvoor per omgaande naar het koppelvlak.
Verwijder daar de klei uit uw gezicht en sta stil bij de
sleuteloverdracht. U voelt zich leeg en lijmt regels.
Wij verzegelen. Als een doofstommentolk
bedrijven we de tastzin met u. We vertellen iedereen
waar u ‘s nachts het liefst aangeraakt wordt.
Met vaste hand zwachtelen wij uw leven in.
Deze dingen verlenen toegang:
een baksteen
een raamkozijn
een sinterklaaspak
een scalpel
een aanraking
een wichelroede
een slokdarm
een looprek
een versleuteld xml-bericht
een gedicht
Het meest nog vertrouwen we u
op de mooie blauwe ogen
uit het welkomstpakket.
Dit gedicht was te zien op de expositie tijdens het Oddstream-festival in oktober 2017.
De blonde koekoek.
De blonde koekoek in zijn bleke cocon.
De blonde koekoek in zijn geleende nest.
De blonde koekoek in zijn vergulde berkenhuls.
De blonde koekoek in de tandeloze duiventil.
De tandeloze duiventil met paardenhoofden en volksetymologie.
De tandeloze duiventil, hopend op een wonder of een zondeval.
De tandeloze duiventil die raaskalt tot het licht wordt.
De blonde koekoek is een knuppel
in het hoenderhok.
De knuppel is explosief.
Het hoenderhok is explosief.
De volksetymologie is explosief.
Er zijn paddenstoelen waargenomen op de horizon.
Er zijn paddenstoelen waargenomen op de horizon.
Er zijn paddenstoelen waargenomen op de horizon en
we moeten ze kapot schieten.
De paddenstoelen kapot schieten.
We moeten het volk bewapenen om de paddenstoelen kapot te schieten.
Dit gedicht verscheen in Op Ruwe Planken, nummer 17.1.
Ik draag een oneven aantal dienbladen naar buiten.
Ze druipen sarcastisch
dwars door het grint.
Een regenworm boogiewoogiet
onder mijn laarzen.
Er groeien littekens in de tuin
op plaatsen waar ik ooit een steen brak,
of in het raam verdween.
Kortom, genoeg om over naar huis te schrijven.
Maar de vader vindt schrijven niks voor vrouwen.
Als ik voorbij loop, lijmt hij
enveloppen en ongepaste momenten.
Ik weet me met zijn tong geen raad.
’s Avonds verstop ik een
klavertje vier in mijn slip.
Ik wacht tot de kansen keren.
In de schemering doen wij ons werk.
We dienen de stad op,
vullen de fonteinen met prosecco.
Onze spijzen walmen blauw over het gras.
Er is aan alles gedacht:
Het maanlicht werd overgeheveld in jampotjes,
de vleermuizen zijn weerspannig met touwtjes vastgemaakt.
Nu dansen ze uitbundig boven de vijver.
We vouwen bronzen beelden van de servetten,
schrijven dronken priemgetallen op bierviltjes.
We liefkozen de tafeldames in de struiken.
Slaap zacht, teder schemerpark.
Wij, de luizen in jouw kruin,
houden een oogje in het zeil.
Dit gedicht verscheen in Op Ruwe Planken, nummer 15.1.
Een wolkenveld spreidt zich uit.
Tomeloos in de warre verte.
Blauw contrapunt de starre hemel.
Een droog suizen klieft in wit akkerspoor,
gloort in de morgenzon, toomt de straalmotoren.
Gekluisterd in een groepscel met bovendruk
bekwaam ik me in kwetsbaarheid.
De koffie rammelt schuimend door het gangpad:
er slaapt hier niemand meer.
Ondanks alles blijf ik rustig.
Er wordt ontbeten: wakkere helden. Ze staren
door patrijspoorten van doorzichtig plastic,
met sterrenstof in mond- en ooghoeken.
Ik maak mezelf de dingen wijs:
beneden wonen brave burgers
die niets van doen hebben met afweergeschut.
De hemelschittering zal ze hoogstens doen glimlachen.
Vliegen is niet meer hetzelfde.
Dit gedicht won in 2016 de Dekker van de Vegt gedichtenwedstrijd.
(maandag)
We graven een slotgracht om het dorp,
planten doornstruiken in alle voortuinen,
om honderd jaar achter te schuilen.
Tussen de boerderijen spelen we levend galgje.
We sturen dreigtweets naar vaders van klasgenoten,
die bij de gemeente werken.
We plaatsen een embargo op gezelligheid.
De wereld mag stikken, laat ons.
Laat ons onbedachtzaam inslapen.
(dinsdag)
Prins Porcus van het biggendorp
knorreboert zijn onderdanen plichtmatig toe,
drukt zijn snor in een glas Bavaria.
Daarna komen de knokploegen.
Ze lopen in gelid met de muziek mee,
wanen zich veilig achter hun gasmaskers.
Het is feest. Vrolijk knallen de
vuurwerkbommen en stoeptegels
tegen de ruiten van het gemeentehuis.
Heesch is een dorp van bouwers,
dus alles mag kapot.
(woensdag)
De bomen langs de Schoonstraat dragen rijpe vruchten.
Lege bierblikken: stille windgongen;
serpentine druipt als krulstaarten omlaag.
We keken drie dagen niet om.
(Tijdens de polonaise is geen ruimte voor
evaluaties,
enquêtes,
of andere instrumenten van redelijkheid.)
Nu pas merken we het.
De slotgracht werd
een beerput, er waart
een gierlucht door het dorp.
Aan de hoogste boom
hangt een zeug
in carnavalskostuum.
Geen dweilorkest krijgt deze straten ooit nog schoon.
Als je niet leert drijven, verdrink je. Leer het dus maar. Spreid je armen, ontspan je, nee span je aan, laat je gaan, laat je deinen in het oneindige blauw.
Als de golven komen, geef dan mee.
Op een stapeltje langs het zwembad liggen de zwemdiploma’s klaar. Het kind trekt baantjes, de moeder kijkt toe.
Als je niet leert drijven, verdrink je.
De wind maakt golven in de woestijn. De wind maakt golven in de woestijn. Als je je ogen dichtknijpt, lijkt het net water. Maar hier is al maanden geen water meer. De zwemdiploma’s liggen onuitgereikt in het zand.
Als de golven komen, geef dan mee.
De moeder zegt: ze mogen allemaal dood. Allemaal naar de zeebodem. Hadden ze maar zwemles moeten nemen.
Het kind probeert ondanks alles te blijven drijven.
Als je niet leert drijven, verdrink je.
Het water loopt langzaam zijn longen in. Drijven is een mensenrecht. Drijven is een mensenrecht.
De Middellandse Zee wast de woestijn tussen zijn tenen uit. Zijn levenloze armen deinen in het oneindige blauw.
Als je niet leert drijven, verdrink je.
De moeder langs de kant juicht. Haar kind mocht wel leren zwemmen.